แหล่งเรียนรู้

แหล่งเรียนรู้ ข้าวหลามหนองมน

1.ร้านแม่นิยม

คุณยายนิยม สร้อยสน อายุ 83 ปี อยู่ใกล้ตลาดหนองมน จังหวัดชลบุรี เล่าให้ฟังว่าได้ทำข้าวหลามมานานกว่า 40 ปี โดยเริ่มตั้งแต่การทำกินเองในครอบครัว จนกระทั่งมาทำขาย ระยะแรกกระบอกละ 1 บาท การทำข้าวหลามขายในช่วงนั้นไม่แพร่หลายและไม่เป็นที่นิยมมากนัก เพราะคนในท้องที่ส่วนใหญ่ไม่นิยมซื้อรับประทาน จนกระทั่งมีคนต่างถิ่นและนักท่องเที่ยวเข้ามา ทำให้ข้าวหลามหนองมนโด่งดังเป็นที่รู้จักทั่วไป จึงมีผู้ทำขายจำนวนมาก ที่ทำขายมีตั่งแต่ 3 กระบอก 100 บาท หรือ 5 กระบอก 100 บาท แล้วแต่ขนาดของกระบอก เมื่อก่อนทำเฉพาะข้าวเหนียวผสมถั่วดำ แต่ตอนนี้มีการปรุงแต่งไส้หรือหน้าหลากหลายออกไป เช่น มีทั้งไส้เผือกหรืออาจเรียกว่าหน้าเผือก เพราะใส่เผือกไว้ด้านบน ไม่ได้ผสมในข้าวเหนียว หรือเป็นหน้ามะพร้าวอ่อน หน้าสังขยา หน้ากล้วย เป็นต้น ปัจจุบันนี้ได้ลูกๆ เป็นหลักในการทำ ส่วนคุณยายจะช่วยขาย ช่วยจัดใส่ถุง ทุบข้าวหลาม และตอบคำถามเวลามีคนมาซื้อที่อยากทราบข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องราวของข้าวหลาม

คุณยายพูดถ่อมตัวอยู่เสมอว่าข้าวหลามของคุณยายทำเหมือนกับคนอื่น ไม่มีอะไรแตกต่างกัน และเมื่อถามคุณยายว่าแล้วทำไมคนจึงชอบมาซื้อของคุณยาย คุณยายก็ตอบว่าไม่รู้เหมือนกัน พร้อมกับยิ้มอย่างดีใจและบอกว่า “เวลาทำ ต้องเลือกของดีๆ ล้างให้สะอาด ปรุงรสให้ดี อย่าเสียดายของ”

2.หนังสือภูมิปัญญาอาหารจากข้าว  โดย รองศาสตราจารย์ ดร. ทัศนีย์ ลิ้มสุวรรณ ภาควิชาคหกรรมศาสาตร์ คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

แหล่งเรียนรู้ครกหินอ่างศิลา

ร้านลี้เซี้ยงฮวด จินตนา พุ่มอรุณ ของครกหินอ่างศิลา

สืบต่อกิจการการทำครกจากคุณพ่อสามี ซึ่งเป็นชาวจีนแท้ๆ และต่อมาคุณจินตนาหรือคุณแอ๋วได้มาทำเป็นเจ้าของกิจการเองเมื่อปีพ.ศ.2524 โดยเริ่มจากการทำครกเอง ตีหินเอง มือเป็นแผล มือด้าน ตอนช่วงแรกๆทำไม่เป็นเลย สามีจึงสอน คุณต้องเรียนรู้อยู่นานจึงประสบความสำเร็จ แต่ในปัจจุบันคุณแอ๋วไม่ได้ทำเองแล้ว มีการจ้างแรงงานในการตีครก มีการนำผลิตภัณฑ์ของร้านไปออกบูธตามที่ต่างๆ ครกของคุณแอ๋ว เป็นผลิตภัณฑ์OTOP อีกด้วย ปัจจุบันร้านลี้เซี้ยงฮวดมีทั้งหมด2สาขาด้วยกัคุณแอ๋วคิดอยากจะขยายสาขาออกไปอีกแต่ทว่าไม่มีคนมาช่วยขาย ซึ่งครกของคุณแอ๋วขายดีมากมีนักท่องเที่ยวที่แวะมาซื้อ และมีบางเจ้าที่มาสั่งทำโดยตรง เช่น บริษัทน้ำแม่ประนอม เป็นต้น

แหล่งการเรียนรู้ อาหารทะเลแปรรูป

คุณนงเยาว์ สืบสาย ซึ่งทำอาชีพการขายอาหารแปรรูปมานานแล้ว คือที่บ้านตั้งแต่รุ่นบรรพบุรุษประกอบอาชีพประมงเป็นเดิมทีอยู่แล้ว แต่ของสดหากไม่นำมาแปรรูปก็จะเน่าเสีย เลยคิดทำและหาวิธีที่จะทำให้อาหารนั้นเก็บได้นาน และสามารถเพิ่มรายได้ จึงศึกษาการทำอาหารแปรรูปจากกลุ่มแม่บ้านที่จังหวัดระยองซึ่งเป็นเพื่อนกันสมัยสาวๆแล้วนำมาสอนให้กับคนในครอบครัวตนเอง จนกลายเป็นอาชีพหลักของครอบครัว และคุณนงเยาว์เล่าว่า สมัยก่อนหน้านี้ก็มักจะมีคนในบริเวณบ้านใกล้เรือนเคียงมาถามและปรึกษาเกี่ยวกับการทำอาหารแปรรูปอยู่เสมอๆ ตนจึงแนะนำไปโดยไม่คิดหวงสูตรเลย แต่ในปัจจุบันคุณนงเยาว์เล่าต่อว่า อาหารแปรรูปกำลังเป็นที่นิยมมาก มีขายแทบทุกจังหวัด ก็ทำให้รายได้ลดลงไปบ้าง แต่คุณนงเยาว์เองก็ถือว่า ที่บ้านนั้นไม่ต้องไปรับซื้อจากเค้ามาขาย คือลูกๆหลานๆก็ทำประมงกันหมด      ทำให้เป็นการหมุนเวียนธุรกิจของคนในครอบครัวอีกด้วย

การถอดความรู้

สิ่งที่ได้จากการลงพื้นที่ในหัวข้อการทำงานและการมีรายได้ มีดังนี้

1. การเรียนรู้ด้วยตนเอง การมาลงพื้นที่ทำให้เราต้องหาความรู้ด้วยตนเอง แม้เราจะถามผู้ให้ข้อมูลได้แต่ก็ไม่สามารถถามได้ตลอดเวลาดังนั้นจึงมีความจำเป็นที่จะต้องช่วยตนเองในการหาความรู้เพิ่มเติม เพื่อนำความรู้ที่ได้จากการลงพื้นที่ในชุมชนมาเป็นแนวทางหรือบอกต่อกับคนในชุมชนของตนเอง หรือสามารถทำเป็นรายได้เสริม

2. ได้รับประสบการณ์จริงในการทำงาน การลงพื้นทำให้เราได้รับความรู้ใหม่ๆ ที่นอกเหนือจากในบทเรียน สิ่งเหล่านี้เป็นประสบการณ์ที่มีค่า เพื่อนำความรู้เกี่ยวการประกอบอาชีพนำไปถ่ายทอดให้กับคนในชุมชนและผู้ที่สนใจ และเพื่อเป็นการพัฒนาและต่อยอดหรือสามารถนำไปใช้เมื่อเข้าทำงานจริงได้

3. ความขยัน เพราะงานที่ได้รับมอบหมายนั้นมีระยะเวลากำหนดส่งทำให้เราต้องขยันทำงานเพื่อให้เสร็จตามกำหนดเวลา

4. ความละเอียดรอบคอบ ในการลงพื้นที่ทุกครั้งต้องมีความละเอียดรอบคอบเพราะถ้ามีข้อผิดพลาดอะไรคนผิดก็คือเราที่ไม่มีความละเอียดมากพอ

5. ความตรงต่อเวลา การลงพื้นที่ทำให้เราเป็นคนตรงต่อเวลาเพราะถ้าเรามาไม่ตรงเวลาจะทำให้ถูกตำหนิจากผู้ให้ข้อมูลและอาจทำงานไม่เสร็จได้หรือเกิดความล่าช้า

6. ความอดทน การลงพื้นที่จะช่วยฝึกให้เรามีความอดทนต่อแรงกดดันได้ไม่ว่าจะเป็นแรงกดดันในเรื่องเวลา หรือแรงกดดันจากการเดินทางไกลและสภาพอากาศที่ร้อน

7. ความรับผิดชอบ การลงพื้นที่จะฝึกให้เราบริหารจัดการกับเวลาในการทำงานได้ ทำให้เรามีความรับผิดชอบในการทำงาน

8. รู้จักปรับตัว การลงพื้นที่ช่วยให้เราสามารถปรับตัวให้เข้ากับสังคมการทำงานได้

ผู้จัดทำ

รายชื่อสมาชิก

นางสาวหนึ่งฤดี ไทยนาภา 55020335

นางสาวชุติมา พันโบ 55020788

นางสาวกมล โนนโพธิ์ 55021543

นางสาวกมลชนก ธาราสมบัติ 55021544

นางสาวจารุวรรณ วิทธิดา 55021552

นางสาวกุลธิกา ชนะวัฒน์ปัญญา 55021549

นางสาวระกาพรรณ ธดากรณ์ 55021575

การจัดการความรู้ และการสร้างรายได้